BÀI 4
〜か〜ないかのうちに
Vừa mới … (chưa kịp xong) thì đã …
1 Ý nghĩa
Vừa mới … thì đã …, chưa kịp … thì đã …
意味:〜するとほとんど同時に
- Hai việc xảy ra gần như cùng lúc: việc trước còn chưa rõ đã xong hay chưa thì việc sau đã bắt đầu.
- Lặp lại cùng một động từ ở dạng khẳng định và phủ định: 言うか言わないか、着いたか着かないか.
- Vế sau là sự việc thực tế; không dùng câu ý chí, mệnh lệnh.
-
①
Giờ học vừa mới hết là sinh viên đã kéo nhau ra khỏi lớp.授業 が終 わるか終 わらないかのうちに、学生 たちは教室 を出 ていった。 -
②
Vừa đặt lưng xuống là đứa bé đã ngủ mất.横 になるかならないかのうちに、子 どもは眠 ってしまった。 -
③
Anh ấy vừa ngồi xuống ghế là đã bắt đầu bàn chuyện công việc.彼 は席 に着 いたか着 かないかのうちに、仕事 の話 を始 めた。 -
④
Trời vừa hửng sáng là bố tôi đã ra đồng.夜 が明 けるか明 けないかのうちに、父 は畑 へ出 かけた。
2Lưu ý
- Không dùng cho yêu cầu, ý định: × 家に着くか着かないかのうちに、電話してください。
3Ví dụ thêm
-
・
Game mới vừa phát hành là đã bán hết sạch.新作 ゲームは発売 されるかされないかのうちに、売 り切 れた。 -
・
Máy bay vừa chạm đất là hành khách đã bật điện thoại.飛行 機 が着陸 するかしないかのうちに、乗客 はスマホの電源 を入 れた。
4Mẫu dễ nhầm lẫn
〜たとたん
〜たとたん: việc trước đã xảy ra rồi việc sau mới ập đến, thường bất ngờ. 〜か〜ないかのうちに nhấn mạnh hai việc gần như chồng lên nhau, việc trước còn chưa kịp xong.
-
・
Vừa cúp máy thì điện thoại lại reo.電話 を切 ったとたん、また電話 が鳴 った。
5Luyện tập
Chọn đáp án rồi xem giải thích ngay bên dưới.
-
問1 Chọn mẫu đúng
電車 のドアが開 くか開 かない( )、彼女 はホームへ飛 び出 した。開くか開かないかのうちに: cửa tàu vừa mới mở là cô ấy lao ra. 次第, とたんに, 最中に không đi sau thể ない và không ghép với 〜か〜ない.
-
問2 Chọn mẫu đúng
先生 の話 が終 わる( )終 わらないかのうちに、彼 は質問 をし始 めた。Cấu trúc cố định: 終わるか終わらないかのうちに. Các trợ từ khác không tạo thành mẫu này.
-
問3 Sắp xếp câu — mảnh nào vào ô ★?
朝 ご飯 を ★ 、息子 は遊 びに出 かけた。Câu đúng: 朝ご飯を食べ終わるか食べ終わらないかのうちに、息子は遊びに出かけた。 (Thằng bé vừa ăn sáng xong là đã chạy đi chơi.) Mảnh ở ô ★ là 食べ終わらない.