BÀI 56
〜べきだ/べきではない
Nên …, phải …; không nên …; lẽ ra nên …
1 〜べきだ
Nên …, phải … (theo lẽ phải)
意味:〜するのが当然だ
- Nêu quan điểm của người nói về điều đúng đắn, đạo lý, nghĩa vụ chung.
- Giọng khá mạnh. Nói trực tiếp với người trên dễ thành thất lễ; khuyên nhẹ thì dùng 〜たほうがいい.
- Không dùng cho luật lệ, quy định bắt buộc (dùng 〜なければならない).
-
①
Lời hứa thì dù có chuyện gì cũng phải giữ.約束 は、どんなことがあっても守 るべきだ。 -
②
Tôi nghĩ sinh viên nên đọc sách nhiều hơn.学生 は、もっと本 を読 むべきだと思 う。 -
③
Nếu mình sai thì nên xin lỗi ngay.自分 が間違 えたら、すぐに謝 るべきだ。
2 〜べきではない
Không nên …
意味:〜してはいけない
- Phủ định đặt ở べき: 言うべきではない. × 言わないべきだ.
- Thể hiện việc đó sai về đạo lý hoặc không phù hợp, theo quan điểm người nói.
-
①
Không nên nói xấu người khác.人 の悪口 を言 うべきではない。 -
②
Khi không khỏe thì không nên cố quá sức.体調 が悪 いときは、無理 をするべきではない。 -
③
Không nên hút thuốc trước mặt trẻ con.子 どもの前 で、たばこを吸 うべきではない。
3 〜べきだった
Lẽ ra nên …
意味:〜すればよかった
- Hối tiếc hoặc phê phán việc đã không làm trong quá khứ.
- Giọng cứng hơn 〜ばよかった, nghiêng về trách nhiệm, đúng sai.
-
①
Lúc bị sốt, lẽ ra tôi nên đi viện sớm hơn.熱 が出 たとき、もっと早 く病院 に行 くべきだった。 -
②
あの
Lúc đó lẽ ra tôi nên nói thật.時 、本当 のことを言 うべきだった。 -
③
Lẽ ra tôi nên báo cáo giám đốc trước.社長 には、先 に報告 するべきでした。
4Lưu ý
- × 日本では、車は左側を走るべきだ (luật giao thông) → 走らなければならない.
- × 遅刻しないべきだ → 遅刻するべきではない.
5Ví dụ thêm
-
・
SNSに
Khi đăng ảnh bạn bè lên mạng xã hội, nên hỏi ý người đó trước.友達 の写真 を載 せるときは、本人 に確認 するべきだ。 -
・
Đi du lịch thì nên tôn trọng phép lịch sự của nước đó.旅行 先 では、その国 のマナーを守 るべきだ。
6Mẫu dễ nhầm lẫn
〜たほうがいい
たほうがいい là lời khuyên nhẹ nhàng cho tình huống cụ thể của người nghe. べきだ mạnh hơn, nêu lẽ phải chung, mang tính phán xét.
-
・
Nếu sốt thì hôm nay nên nghỉ đi.熱 があるなら、今日 は休 んだほうがいいよ。
〜なければならない
なければならない là nghĩa vụ do quy định hoặc hoàn cảnh bắt buộc. べきだ là quan điểm của người nói về điều nên làm.
-
・
Ở Nhật, xe ô tô phải đi bên trái.日本 では、車 は左側 を走 らなければならない。
7Luyện tập
Chọn đáp án rồi xem giải thích ngay bên dưới.
-
問1 Chọn mẫu đúng
たとえ
家族 でも、他人 のメールを勝手 に読 む( )。べきではない: dù là gia đình cũng không nên tự ý đọc thư người khác. わけだ, ところだ, ばかりだ không đi được với たとえ〜でも và không hợp nghĩa.
-
問2 Chọn mẫu đúng
試験 に落 ちた。もっと勉強 しておく( )。べきだった: hối tiếc vì đã không học nhiều hơn. ようになった (trở nên), ばかりだった, ところだった (suýt nữa) không hợp.
-
問3 Sắp xếp câu — mảnh nào vào ô ★?
どんなに
忙 しくても、家族 と ★ と思 う。Câu đúng: どんなに忙しくても、家族と過ごす時間は大切にするべきだと思う。 (Dù bận đến đâu, tôi nghĩ cũng nên trân trọng thời gian ở bên gia đình.) Mảnh ở ô ★ là 時間は.