BÀI 28
〜ては/では
Nếu … (như thế) thì (không được); hết … lại …
1 〜ては/では(条件)
Nếu … (như thế) thì (kết quả không tốt)
意味:〜たら(困る・だめだ)
- Nêu một điều kiện (thường là tình trạng đang diễn ra) và đánh giá rằng kết quả sẽ xấu: 困る、だめだ、無理だ、〜ない.
- Vế sau luôn mang ý tiêu cực; không dùng vế sau là ý chí hay mệnh lệnh tích cực.
- Văn nói: ては → ちゃ, では → じゃ (遅れちゃ困る). Các mẫu quen thuộc 〜てはいけない、〜てはだめだ cũng từ đây mà ra.
-
①
こんなに
Nóng thế này thì không thể vận động ngoài trời được.暑 くては、外 で運動 できない。 -
②
そんなに
Nghỉ nhiều thế thì sẽ không theo kịp bài đâu.休 んでは、授業 についていけなくなるよ。 -
③
Ngày nào cũng chỉ ăn cơm hộp cửa hàng tiện lợi thì hại sức khỏe đấy.毎日 コンビニ弁当 ばかり食 べていては、体 に悪 いよ。 -
④
Giám đốc mà phản đối thì kế hoạch này không thể tiến hành.社長 が反対 では、この計画 は進 められない。
2 〜ては〜(反復)
Hết … rồi lại … (lặp đi lặp lại)
意味:〜して、また〜することを繰り返す
- Diễn tả hai hành động nối tiếp nhau lặp lại nhiều lần.
- Hay dùng dạng 〜ては〜、〜ては〜 để nhấn mạnh sự lặp lại; mang tính văn viết, kể chuyện.
-
①
Viết rồi xóa, viết rồi lại xóa, cuối cùng cũng xong lá thư.書 いては消 し、書 いては消 して、やっと手紙 ができた。 -
②
Bà cứ xem ảnh ngày xưa rồi lại cười đầy hoài niệm.祖母 は昔 の写真 を見 ては、懐 かしそうに笑 っている。 -
③
Kỳ nghỉ hè cứ ăn xong lại ngủ suốt.夏休 みは、食 べては寝 る生活 が続 いた。
3Lưu ý
- Lỗi hay gặp: dùng ては cho kết quả tốt. × 毎日練習しては、上手になる。→ 毎日練習すれば、上手になる。
4Ví dụ thêm
-
・
こんなに
Tăng ca nhiều thế này thì chẳng còn thời gian học tiếng Nhật.残業 が多 くては、日本 語 を勉強 する時間 がない。 -
・
Trước khi ngủ cứ dán mắt vào điện thoại thì khó ngủ lắm đấy.寝 る前 にスマホばかり見 ていては、なかなか眠 れないよ。
5Mẫu dễ nhầm lẫn
〜ば
ば là điều kiện trung tính, thường dẫn tới kết quả tốt hoặc bình thường. ては chỉ dẫn tới kết quả xấu, kèm đánh giá tiêu cực của người nói.
-
・
Nếu mỗi ngày luyện tập một chút thì chắc chắn sẽ giỏi lên.毎日 少 しずつ練習 すれば、きっと上手 になる。
6Luyện tập
Chọn đáp án rồi xem giải thích ngay bên dưới.
-
問1 Chọn mẫu đúng
こんなに
字 が( )、お年寄 りには読 めないよ。小さくては: chữ nhỏ thế này thì (kết quả xấu) người già không đọc được. 小さくても (dù nhỏ) và 小さいのに (nhỏ thế mà) ngược logic; 小さいように không hợp nghĩa.
-
問2 Chọn mẫu đúng
毎日 10時間 も働 い( )、体 を壊 してしまうよ。ては: làm 10 tiếng mỗi ngày như thế thì sẽ hỏng người. てから (sau khi), たまま (giữ nguyên trạng thái), たきり (từ khi … rồi không) không hợp nghĩa.
-
問3 Sắp xếp câu — mảnh nào vào ô ★?
店員 が ★ お客 さんは入 りにくい。Câu đúng: 店員がスマホを見てばかりいては、お客さんは入りにくい。 (Nhân viên mà cứ chỉ nhìn điện thoại thì khách sẽ ngại vào.) Mảnh ở ô ★ là ばかり.