BÀI 5
〜とき
Khi …, lúc …
1 Ý nghĩa 1
Khi …, lúc …, hồi …
意味:〜の時に
- Nêu thời điểm hoặc hoàn cảnh xảy ra việc ở vế sau.
- Tính từ đuôi な thêm な, danh từ thêm の: 暇なとき、子どものとき.
- Thêm は (ときは) khi muốn nói 'những lúc …' như một thói quen, quy tắc.
-
①
Hồi nhỏ tôi hay bơi ở sông.子 どものとき、よく川 で泳 ぎました。 -
②
Lúc rảnh bạn hay làm gì?暇 なとき、何 をしていますか。 -
③
Những lúc trời lạnh, tôi lại thèm súp nóng.寒 いときは、温 かいスープが飲 みたくなります。 -
④
Khi không hiểu thì hãy hỏi tiền bối.分 からないとき、先輩 に聞 いてください。
2 〜るとき/〜たとき
Lúc sắp … (thể từ điển) / lúc đã … (thể た)
意味:する前か、した後か
- 辞書形+とき: việc ở vế sau xảy ra trước hoặc trong lúc làm việc trước とき. 国へ帰るとき、お土産を買う = mua quà trước khi về (mua ở Nhật).
- タ形+とき: việc trước とき đã xong rồi mới đến vế sau. 国へ帰ったとき、お土産を渡す = về đến nơi rồi mới đưa quà.
- Thì của vế sau không quyết định thể trước とき; phải xét việc nào xảy ra trước.
-
①
Lúc sắp sang Nhật, tôi chụp ảnh với bố mẹ ở sân bay.日本 へ来 るとき、空港 で両親 と写真 を撮 りました。 -
②
Khi mới sang Nhật, tôi chẳng hiểu gì cả.日本 へ来 たとき、何 も分 かりませんでした。 -
③
Khi đi ngủ thì tắt đèn nhé.寝 るとき、電気 を消 してください。 -
④
Về đến nhà thì nhắn tin cho mình nhé.家 に着 いたとき、メッセージを送 ってね。
3Lưu ý
- Vế sau ở quá khứ không có nghĩa là trước とき phải dùng thể た: ○ 国へ帰るとき、日本の空港でお土産を買った (mua ở sân bay Nhật trước khi bay).
4Ví dụ thêm
-
・
Khi gặp khó khăn ở Nhật, tôi được một anh người Việt đi trước giúp đỡ.日本 で困 ったとき、ベトナム人 の先輩 に助 けてもらった。 -
・
Khi lên máy bay, xin hãy xuất trình hộ chiếu.飛行 機 に乗 るとき、パスポートを見 せてください。
5Mẫu dễ nhầm lẫn
〜たら
たら nêu điều kiện hoặc 'khi … xong thì', thường cho việc một lần trong tương lai; vế sau hay là nhờ vả, ý chí. とき chỉ thời điểm, dùng được cả cho thói quen và chuyện quá khứ. Với 'làm xong A thì làm B', たら tự nhiên hơn.
-
・
Đến ga thì gọi cho tôi nhé.駅 に着 いたら、電話 してください。
6Luyện tập
Chọn đáp án rồi xem giải thích ngay bên dưới.
-
問1 Chọn mẫu đúng
国 へ( )とき、日本 の空港 で家族 にお土産 を買 いました。Mua quà ở sân bay Nhật nghĩa là mua trước khi về, nên dùng thể từ điển: 帰るとき. 帰ったとき là lúc đã về đến nước rồi, mâu thuẫn với 日本の空港; 帰って, 帰り không đi với とき.
-
問2 Chọn mẫu đúng
( )とき、よく
祖母 の家 に遊 びに行 きました。Danh từ + の + とき: 子どものとき (hồi nhỏ). Danh từ không nối trực tiếp với とき, cũng không dùng な hay だ trước とき.
-
問3 Sắp xếp câu — mảnh nào vào ô ★?
子 どもが ★ すぐ病院 に連 れて行 ってください。Câu đúng: 子どもが高い熱を出したときは、すぐ病院に連れて行ってください。 (Khi con bị sốt cao, hãy đưa ngay đến bệnh viện.) Mảnh ở ô ★ là 出した.