BÀI 34
可能形/〜ことができる
Có thể …, … được
1 可能形
Có thể …, … được (năng lực)
意味:〜することができる(能力)
- Khả năng của người: biết làm, đủ sức làm. Đối tượng thường đổi を → が: 日本語を話す → 日本語が話せる.
- Động từ thể khả năng chia như nhóm II: 書ける→書けない、書けます.
- Văn nói hay bỏ ら của nhóm II (食べれる, 見れる) nhưng trong bài thi dùng dạng chuẩn 食べられる.
-
①
Tôi viết được khoảng 300 chữ Hán.私 は漢字 が300字 ぐらい書 けます。 -
②
Anh tôi bơi được 100 mét.兄 は100メートル泳 げる。 -
③
Tôi vẫn chưa ăn được natto.納豆 はまだ食 べられません。 -
④
Mẹ tôi nói được một chút tiếng Nhật.母 は日本 語 が少 し話 せます。
2 可能形(状況)
Có thể … (hoàn cảnh cho phép)
意味:(場所・状況で)〜することが可能だ
- Nói hoàn cảnh, điều kiện có cho phép làm hay không: ở đây làm được gì, lúc này có làm được không.
- Dạng phủ định hay dùng để giải thích vì sao không làm được: 仕事があって行けない.
-
①
この
Ở công viên này có thể nướng BBQ.公園 ではバーベキューができます。 -
②
Mai có việc nên tôi không đi dự tiệc được.明日 は仕事 があって、パーティーに行 けない。 -
③
Có thể mua vé ở cửa hàng tiện lợi trước ga.駅前 のコンビニでチケットが買 えます。
3 〜ことができる
Có thể … (cách nói trang trọng hơn)
意味:可能形と同じ(少しかたい言い方)
- Cùng nghĩa với thể khả năng nhưng cứng, trang trọng hơn; hay dùng trong thông báo, văn viết.
- Đối tượng giữ nguyên を: 日本語を話すことができる. Danh từ + ができる: ピアノができる.
-
①
この
Ở thư viện này có thể mượn sách trong 2 tuần.図書 館 では、本 を2週間 借 りることができます。 -
②
インターネットで
Có thể đặt phòng qua Internet.部屋 を予約 することができる。 -
③
Em trai tôi biết chơi piano.弟 はピアノができる。
4Lưu ý
- Nhóm III: する→できる (× しられる), 来る→来られる (こられる).
- Động từ nhóm I đuôi る như 帰る、入る: thể khả năng là 帰れる; 帰られる là thể bị động/kính ngữ.
5Ví dụ thêm
-
・
このカードで
Thẻ này đi được cả tàu điện lẫn xe buýt.電車 にもバスにも乗 れます。 -
・
このお
Cửa hàng này có thể trả tiền bằng điện thoại.店 はスマホでお金 を払 うことができる。
6Mẫu dễ nhầm lẫn
〜が見える/が聞こえる
見える/聞こえる: tự nhiên lọt vào mắt, vào tai. 見られる/聞ける: có thể xem, nghe được nhờ điều kiện hoặc vì mình chủ động.
-
・
Từ cửa sổ nhìn thấy núi Phú Sĩ.窓 から富士 山 が見 える。
受身形(〜られる)
Với nhóm II, thể khả năng và thể bị động giống nhau (食べられる). Phân biệt bằng trợ từ và ngữ cảnh: khả năng 〜が食べられる; bị động 〜に食べられる.
-
・
ケーキを
Bánh bị em trai ăn mất.弟 に食 べられた。
7Luyện tập
Chọn đáp án rồi xem giải thích ngay bên dưới.
-
問1 Chọn mẫu đúng
私 は自転 車 に( )ので、いつも歩 いて学校 へ行 きます。乗る là nhóm I → thể khả năng 乗れる, phủ định 乗れない (không đi được xe đạp nên đi bộ). 乗られない là bị động, 乗らせない là sai khiến; 乗れる không hợp với いつも歩いて.
-
問2 Chọn mẫu đúng
この
美術 館 では、写真 を撮 る( )できません。Mẫu cố định: 辞書形+ことができる. Không dùng のが, ことを, ものが trước できる theo nghĩa này.
-
問3 Sắp xếp câu — mảnh nào vào ô ★?
母 は ★ ができます。Câu đúng: 母は日本の歌を歌うことができます。 (Mẹ tôi biết hát bài hát Nhật.) Mảnh ở ô ★ là 歌う.