BÀI 19
普通形
Thể thông thường (thể ngắn): 行く/行かない/行った/行かなかった; dùng khi nói chuyện thân mật
1 辞書形/ない形
Hiện tại, tương lai: làm … / không làm …
意味:〜ます/〜ません の普通体
- Thể thông thường là dạng dùng khi nói với bạn bè, gia đình: 行きます → 行く, 行きません → 行かない. Với thầy cô, khách hàng, người lớn tuổi vẫn dùng です/ます.
- Cách tạo thể ない: nhóm I đổi âm cuối từ hàng う sang hàng あ rồi thêm ない (書く→書かない, 飲む→飲まない); đuôi う đổi thành わ (買う→買わない). Nhóm II bỏ る thêm ない (食べる→食べない). する→しない, 来る→来ない (こない). Riêng ある → ない.
- Câu hỏi thân mật thường bỏ か, chỉ lên giọng ở cuối: 行く?
-
①
あした、
Mai cậu có đi học không?学校 に行 く? -
②
Ngày nào mình cũng uống cà phê.毎日 コーヒーを飲 む。 -
③
Hôm nay mình không uống rượu.今日 はおさけを飲 まない。 -
④
うちにテレビはない。
Nhà mình không có tivi.
2 た形/なかった形
Quá khứ: đã làm … / đã không làm …
意味:〜ました/〜ませんでした の普通体
- Thể た tạo giống thể て, chỉ đổi て→た, で→だ. Nhóm I: 〜う・〜つ・〜る→〜った (買った); 〜む・〜ぶ・〜ぬ→〜んだ (飲んだ); 〜く→〜いた (書いた); 〜ぐ→〜いだ (およいだ); 〜す→〜した (話した). Ngoại lệ: 行く→行った.
- Nhóm II bỏ る thêm た (食べた). する→した, 来る→来た (きた).
- Quá khứ phủ định: lấy thể ない, bỏ い thêm かった: 行かない→行かなかった.
-
①
きのう、
Hôm qua mình mua giày mới.新 しいくつを買 った。 -
②
けさ、ごはんを
Sáng nay mình không ăn cơm.食 べなかった。 -
③
Tuần trước mình đi núi với bạn.先週 、友 だちと山 に行 った。 -
④
しゅくだい、もうした?
Bài tập về nhà cậu làm chưa?
3 形容詞・名詞の普通形
Tính từ và danh từ ở thể thông thường
意味:〜です/〜でした の普通体
- Tính từ い chỉ cần bỏ です: 高いです→高い, 高かったです→高かった.
- Tính từ な và danh từ: です→だ, ではありません→じゃない, でした→だった, ではありませんでした→じゃなかった.
- Khi nói chuyện, だ ở cuối câu hay được lược bỏ hoặc thay bằng よ/ね: きれい!, 雨だね. Không thêm だ sau tính từ い: × 高いだ.
-
①
このケーキ、おいしい!
Cái bánh này ngon quá! -
②
きのうは
Hôm qua trời mưa.雨 だった。 -
③
あの
Quán kia không yên tĩnh.店 はしずかじゃない。 -
④
テスト、かんたんだった?
Bài kiểm tra có dễ không?
4Lưu ý
- Thể thông thường chỉ dùng với người thân. Nói với thầy cô, cấp trên, khách hàng phải dùng です/ます.
- × 買あない → 買わない; × 行いた → 行った; × 来ない đọc きない → đọc là こない.
- × 高いだ, × 高いだった: tính từ い ở thể thông thường không có だ.
5Ví dụ thêm
-
・
このどうが、もう
Cậu xem video này chưa?見 た? -
・
Cuối tuần đi đâu đó không?週 まつ、どこか行 かない?
6Mẫu dễ nhầm lẫn
〜ます/〜です(丁寧形)
Nghĩa giống nhau, chỉ khác mức lịch sự. 行きます/行きません/行きました dùng với người không thân, người trên; 行く/行かない/行った dùng với bạn bè, gia đình.
-
・
Thưa thầy, mai thầy có đến trường không ạ?先生 、あした学校 に来 ますか。
7Luyện tập
Chọn đáp án rồi xem giải thích ngay bên dưới.
-
問1 Chọn mẫu đúng
A:きのう、
何 を( )? B:カレーを食 べた。食べた: hỏi chuyện hôm qua nên dùng thể た (thể thông thường của 食べました). 食べる, 食べない là hiện tại; 食べて không dùng để hỏi như vậy.
-
問2 Chọn mẫu đúng
A:そのへや、しずか? B:ううん、あまり( )。
しずかじゃない: ううん và あまり cần dạng phủ định; thể thông thường của しずかではありません là しずかじゃない. しずかだ, しずかだった là khẳng định; しずかな phải có danh từ đi sau.
-
問3 Sắp xếp câu — mảnh nào vào ô ★?
これは ★ 。
Câu đúng: これはあにが書いたてがみじゃない。 (Đây không phải lá thư anh tôi viết.) Mảnh ở ô ★ là 書いた.